درس ششم - مشاوره و آزمایش داوطلبانه

Published in کارگاه

S6- VCTنگرانی کارکنان مراکز سلامت در رابطه با عفونت‌های منتقله از راه خون از جمله ‏اچ‌آی‌وی‏ باعث شده است که بعضی از کارکنان به خصوص آنهایی که اعمال ‏تهاجمی ‏انجام میدهند بدون دلیل موجه تقاضای آزمایش ‏اچ‌آی‌ویرا قبل از شروع هر عملیاتی بکنند.‏ این کارکنان عقیده دارند که اگر وضعیت ‏اچ‌آی‌وی‏ مراجعان را بدانند بهتر می‌توانند خود را از مواجهه حفظ کنند. این مسئله باعث اختلال در اجرای منسجم اقدامات جلوگیری از عفونت ‏در مراکز خدمات سلامت شده است که برای محافظت از همه کارکنان، مراجعان و جامعه طراحی شده‌اند.‏ از طرفی دیگر این امر ‏باعث نقض حقوق مراجعان در تصمیم‌گیری داوطلبانه و آگاهانه درباره سلامت خویش می‌گردد.‏

تصمیم‌گیری داوطلبانه و آگاهانه چیست؟

مفهوم تصمیم‌گیری داوطلبانه و آگاهانه به طور کلی به هر تصمیم در خدمات سلامت برمی‌گردد و تصور می‌شود افراد هم حق و هم توانایی تصمیم‌گیری برای سلامت خود را داشته باشند. عوامل اصلی که از تصمیم‌گیری داوطلبانه و آگاهانه پشتیبانی می‌کنند:

  • گزینه‌های خدماتی در دسترس هستند
  • افراد اطلاعات کافی دارند
  • تعامل خوب بین مراجع و خدمت دهنده از جمله مشاوره تضمین شده است و
  • محیط اجتماعی و خدمات سلامت از تصمیم‌گیری مستقل فرد حمایت می‌کنند

رضایت آگاهانه برای آزمایش اچ‌آی‌وی چیست؟

رضایت آگاهانه به معنای فرایندی است که مراجع پس از مشاوره درباره منافع مختلف و مضرات احتمالی دانستن وضعیت اچ‌آی‌وی با انجام آزمایش موافقت می‌کند. برای جلب رضایت آگاهانه مراجع باید ظرفیت روانی فهمیدن این اطلاعات را داشته، آزادانه بدون اجبار موافقت کند که آزمایش را انجام دهد. مراجع باید یا به صورت شفاهی یا به ترجیح با امضای یک فرم رضایت دهد.

شرایط رضایت:

  • مراجع در سن قانونی قرار دارد (بر اساس قوانین کشوری)
  • مراجع از سلامت روانی کافی برخوردار است و اطلاعات داده شده را می‌فهمد
  • مراجع داوطلبانه و نه به اجبار رضایت می‌دهد

اطلاعاتی که باید مراجع پیش از رضایت آگاهانه دریافت کند:

  • طبیعت آزمایش اچ‌آی‌وی
  • معنای نتیجه آن
  • خطرات آزمایش
  • فواید آزمایش

آزمایش و مشاوره داوطلبانه چیست؟

آزمایش و مشاوره داوطلبانه (VCT) الگویی است برای آزمایش اچ‌آی‌وی به نحوی که حقوق مراجع و کیفیت خدمات حفظ شود. VCTشامل مشاوره قبل از آزمایش، انجام آزمایش و مشاوره درباره نتیجه آن است. رازداری برای موفقیت خدمات VCT لازم است. داوطلبانه یعنی خدمات اجبارگونه نیستند و اصول تصمیم‌گیری آگاهانه و رضایت آگاهانه را رعایت می‌کنند. تأکید بر مشاوره تضمین می‌کند که مراجعان اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری برای انجام دادن یا ندادن آزمایش و مفهوم آن را می‌گیرند. این رویکرد متمرکز بر مراجع است و شامل مشاوره پیش‌ از آزمایش، پس از آزمایش، اطلاع دادن به شریک جنسی و ارجاع است. آزمایش اچ‌آی‌وی معمولا بر اساس فن‌آوری تشخیص پادتن اچ‌آی‌وی در خون است.

منطق آزمایش و مشاوره داوطلبانه:

  • پاسخ به میل و حق مردم برای دانستن وضعیت اچ‌آی‌وی خود
  • کمک به آنهایی که نتیجه مثبت دارند در دسترسی به خدمات مناسب، شامل درمان بالینی، حمایت عملی و روانی، پیشگیری از سرایت از مادر به فرزند و خدمات قانونی
  • به آنهایی که نتیجه منفی دارند خدمات پیشگیری مانند آموزش، توزیع کاندوم، حمایت اجتماعی یا برنامه‌های توانمندسازی عرضه شود
  • حمایت از رفتارهای سالم مراجعان با نتیجه مثبت یا منفی
  • فایده‌رسانی به جامعه با هنجارسازی اچ‌آی‌وی، کاهش انگ و ارتقاء آگاهی
  • کمک به مسئولان سلامت عمومی برای ردیابی گستره همه‌گیری در جامعه و تعیین روند آن در مرحله ابتدایی

در برخی کشورهایی که اپیدمی گسترده است، آزمایش اچ‌آی‌وی در مراکز ویژه آزمایش و مشاوره داوطلبانه فراهم شده است. افزون بر آن خدمات آزمایش و مشاوره داوطلبانه در مراکز بهداشتی و درمانی دیگر مانند مراکز تنظیم خانواده و مراقبت بارداری هم گنجانده می‌شود. در مراقبت‌های بارداری VCT به خدمت‌دهندگان کمک می‌کند گزینه‌های بهتری برای مراقبت در بارداری، زایمان و پس از آن به خصوص برای کاهش سرایت اچ‌آی‌وی در حول و حوش زایمان تعیین کنند.

Attachments:
Download this file (S6-VCT.pdf)VCT slides[اسلایدهای مشاوره و آزمایش داوطلبانه]557 kB