سلامت، پیشگیری و کاهش آسیب

Published in کارگاه

تعریف سازمان جهانی بهداشت :


S1 - Health Harm Reductionسلامت وضعيت رفاه کامل جسمي، رواني و اجتماعي است و تنها بيمار يا معلول نبودن نيست.

به عبارت ديگر سلامت حالتي است كه درآن يك فرد به توانايي‌هايش پي مي‌برد،با فشارهای روانی متعارف زندگي مدارا مي‌كند، با بهره‌وري و به گونه‌ای ثمربخش كار مي‌كند و قادر است در محيط زندگي خود نقشي ايفاكند. پس بايد گفت كه بيماری، نقطه مقابل سلامت است و با توجه به تعريف سلامتي، بيماری هرگونه انحراف از سلامت كامل جسمي يا رواني است كه مي‌تواند به صورت آشكار يا پنهان باشد. حال با اين تعريف گسترده از سلامت چه كسي را مي‌توان سالم فرض كرد؟ طبيعتاً هيچكس به‌طور كامل سالم نيست!

به طور خلاصه مي‌توان گفت بيماری و سلامت دو انتهای"يكطيفهستندكه در يك سوي اين طيف سلامتكامل و در سوي ديگر بيماري كامل (مرگ) قراردارد. مفهوم ارتقاء سلامت در واقع تلاش براي حركت كردن از سمت بيماري اين طيف به سمت سلامت است بر اين اساس سلامت و بيماري اموري نسبي هستند و آنچه اهميت دارد "ارتقاء شرايط سالم ماندن و سالم شدناست. 

سلامت و ارزش آن   :

« سلامت براي همه » بعد مهمي از توسعه و عدا لت اجتماعي است ، هر چند ميزان سلامت هر کشور با توجه به شرايط فرهنگي ، اجتماعي ، اقتصادي و بهداشتي ، با ساير کشورها تفاوت دارد ، ولي اولاً ميزان سلامت هرجامعه بايد به طور پيوسته درحال ارتقاء و تعالي باشد و ثانياً سلامت هيچ فردي نبايد از ميزان مشخصي پائين تر باشد .

ارتقاء سلامت

در دنيای پيچيده‌ای كه در آن زندگی ميکنیم تنها با نداشتن بيماري جسمي،نه مي‌توانيم ادعا كنيم در سلامت كامل به سرمي‌بريم و نهمي‌توانيم از پس مشكلات دنيايي كه بهسرعت در حال تغيير است برآييم. مطابق با تعريف سلامت،امروزه آن چه موجب مي‌شود افراد از زندگي خود رضايت داشتهباشند واحساس خوشبختي كنند اين است كه بدانند چه توانايي‌هايي دارند، بتوانند در مواقع مواجهه با مشكل، آن را حلكنند و يا با آن كنار بيايند، شغل مفیدي داشته باشند و در فعاليت‌هاي اجتماعي مثلاً عضويت در يك نهاد خيريه محلي شركتكنند. درواقع بايد سلامت افراد هميشه بیشتر شود. 

 مطابق بيانيه اتاوا (١٩٨٦) ارتقاء سلامت فرايند توانمند سازي مردم براي افزايش كنترل آنها بر سلامت خود و بهبود آن است . هر فرد يا گروه بايد براي رسيدن به سلامت جسمي ، رواني و اجتماعي قادر به تشخيص نيازها و شناسايي توانايي هاي خويش در رفع نيازها و تغيير يا سازگاري با محيط زندگي خود باشد . سلامت مفهوم مثبتي از تاكيد بر منابع فردي و اجتماعي و نيز ظرفيت هاي فيزيكي دارد و از اين رو ارتقاء سلامت فقط مسؤوليت بخش خدمات بهداشتي و پزشكي جامعه نيست. ارتقاء سلامت رويكردي فراتر ازتبيين رفتارهاي بهداشتي دارد . بر اساس اين تعريف بايد زمينه‌هايي فراهم شود تا مردم بتوانند خودشان توانايي‌هايي كسب كنند كه قادر باشند براي افزايش سلامت خود برنامه‌ريزي كنند. افراد در هر كجاي طيف سلامت و بيماري مي‌توانندكانديداي دريافت خدماتي باشند كه از ميزان بيماري بكاهد و بر سلامت بيافزايد.

مطابق اعلاميه جاكارتا ( ١٩٩٧) اولويت هاي اقدام در جهت ارتقاء سلامت در قرن ٢١عبارتند از :

١­- اعتلاي مسؤوليت اجتماعي براي سلامت

٢- افزايش سرمايه گذاري براي توسعه سلامت

٣- گسترش مشاركت مردمي براي ارتقاء سلامت

٤- افزايش ظرفيت اجتماعي و توانمند سازي افراد

٥- تضمين ساختار مناسب براي ارتقاء سلامت

کاهش آسیب چیست؟

استفاده از روش کاهش آسیب به این دلیل مورد توجه قرار گرفته است که رفتارهای فرد معتاد مشکلات فراوان جسمی، روانی، اجتماعی و اقتصادی ایجاد می‌کند و بیشترین ضرر آن به اطرافیان فرد معتاد خواهد رسید. مثلاً فرد معتاد به دلیل استفاده از سوزن مشترک ممکن است مبتلا به هپاتیت و اچ.‌آی.وی شود، طبیعی است این عارضه در قدم اول همسر فرد را دچار ضایعه خواهد کرد. با این اعتقاد بسیاری از متخصصان معتقدند هر میزان کاهش در آسیب‌های وارد شده به‌وسیله اعتیاد خود موفقیتی بزرگ و یک گام بهداشتی مؤثر است.

در رویکرد کاهش آسیب، قطع مصرف مواد مخدر، جزء ضروری درمان محسوب نمی­شود بلکه هدف کاهش و یا از میان بردن عوارض ناشی از مصرف مواد و الگوهای نامناسب مصرف و یا تغییر نوع ماده مصرفی از مواد با تخریب شدید به مواد سبک‌تر می‌باشد.

 

 

Attachments:
Download this file (S1 - Health, Harm Reduction.pdf)S1 - Health, Harm Reduction.pdf[اسلایدهای درس اول - سلامت، پیشگیری و کاهش آسیب]1397 kB