دوره‌ی پنجره

دوره‌ی پنجره:

window periodدوره‌ی پنجره در باره اچ‌آی‌وی مدت زمانی است که ظول می کشد تا پس از ورود ویروس به بدن (یا آخرین رفتار پرخطر) دستگاه ایمنی بدن بتواند به مقداری پادتن برای آن بسازد که بشود در آزمایش کشفش کرد. بدین ترتیب همچنان که در تصویر هم میبینید پیش از پیدایش پادتن میشود قطعات ساختمانی یا ژنتیکی ویروس را در خون کشف کرد.  یعنی میشود از سنجش پروتئین p24 که در بدنه ویروس است و یا ماده ژنتیکی با آزمایش PCR کمک گرفت. البته آنها هم بلافاصله پس از ورود ویروس امکان کشف ابتلا را ندارند که به این ناپیدایی مطلق دوره کسوف گفته میشود.

تا حدود اواسط دهه 90 میلادی توانایی تکنیکی کشف پادتن کم بود و به همین دلیل دوره پنجره را حتی تا 6 ماه در نظر می گرفتند.    درمقالاتومنابعاخیر دوره پنجره را برایتست الایزابه طور متوسط 21-24 روز ذکر می کنند. راهنمای ایدز بریتانیاهم دوره پنجره را برای کیتهای نسل چهارم یکماه در نظر گرفته است (با اطمینان 95 درصد).راهنمای تشخیص آزمایشگاهی استرالیا هم نوشته در 99 درصد مبتلایان تا سه ماه پادتن تشکیل می شود و حداکثر دوره پنجره برای الایزا  12 هفته است.cdc آمریکاهم گفته 97 درصد افراد در سه ماه پادتن  دارند و در موارد نادری تا 6 ماه می رسد. در  این منبعحداکثر و حداقل  دوره پنجره برای کیتهای الایزای نسل سوم (14-40) و چهارم (10-28) و پی سی آر (9-30) با هم آمده است.  در آزمایش های سریع (Rapid Test) چون فرصت چندانی برای واکنش مواد وجود ندارد دوره پنجره ممکن است طولانیتر باشد. 

دوره پنجره برای هپاتیت بی تعریفش با اچ‌آی‌وی تفاوت دارد و معمولا در ماه پنجم تا ششم پس از ابتلا دیده می شود در واقع وقتی است که هم اچ بی اس آنتی ژن و هم  آنتی اچ بی اس آنتی بادی در خون یافت نشوند. برای هپاتیت سی هم حدود 2 تا 4 ماه طول می کشد تا آنتی بادی در خون دیده شود.دوره پنجره برای هپاتیت سی طولانی است و حدود 90 درصد تا سه ماه پادتن قابل شناسایی است.

در ابتلای همزمان به اچ‌آی‌وی و هپاتیت سی ممکن است تولید پادتن هر دو به تأخیر بیفتد بنابراین بهتر است از روشهای دیگر مثل پی سی آر برای تشخیص کمک گرفته شود. در ضمن هپاتیت سی به ندرت از راه آمیزش منتقل می شود و اگر فقط رفتار آمیزشی داشتید نیاز به بررسی آن نیست.

حقوق جوانان در زمینه ایدز

مفهوم حقوق باروری و جنسی، به توانایی تمام افراد در تنظیم باروری و بهره بردن از يک رابطه جنسی ایمن و رضایت بخش دو طرفه فارغ از تبعیض، اجبار و خشونت اشاره دارد. ساختار این حقوق متشکل از حق انتخاب در ازدواج و تشکیل خانواده، حق تصمیم گيری در خصوص فرزند آوری، حق تصمیم گیری جنسی فارغ از تبعيض و خشونت و حق آگاهی از اطلاعات و آموزش های لازم است. 

جوانان حق دارند :

  • جوانان¨       درباره مسائل جنسی و تمایلات جنسی خوب بدانند .
  • ¨       واقعیات پایه HIV و ایدز را بشناسند و مهارتها ضروری زندگی را برای مراقبت خود از HIV و دیگر عفونتهای جنسی بیاموزند .
  • ¨       از وضعیت HIV خود آگاه شوند .
  • ¨       بدانند که در صورت آلودگی به HIV چگونه از خود مراقبت کنند .
  • ¨       بدانند که در صورت آلودگی به HIV جهت دسترسی به امکانات پزشکی و حمایت عاطفی و روانی به کجا مراجعه نمایند .
  • ¨       بدانند که چطور همسالان و خانواده خود را از HIV محافظت کنند .
  • ¨       بدانند که چطور از مبتلایان به HIV و بیماران مبتلا به ایدز جامعه خود حمایت کنند .
  • ¨       درباره برنامه های آموزشی مربوط به HIV ویژه جوانان آگاهی داشته و در آن مشارکت نمایند .
  • ¨       حقوق و مطالبات خود و تعهدات دولتها را در این مورد بشناسند .
  • ¨       بدانند که چطور حقوق خود را مطالبه کنند .

دانش به تنهايی کافي نيست، تغيير عادات نيازمند اطلاعات متناسب با موفقيت، آموزش در مباحثات، مهارتها و توان تصمیم گيری، حمایت قانونی و اجتماعی برای رفتارهای سالمتر، دسترسی به ابزارهای پیشگیری، (براي مثال کاندوم و سوزنهاي تمیز( و ايجاد انگیزه براي تغییر رفتار است.

توزیع خطر و ابتلا پذيری در جوامع تفاوتهای عمده ای دارند که بستگی به توان شناسایی و کار با گروههای در معرض بیشترین خطر  دارد. هيچ اقدام پيشگيری خاص به تنهايی در هیچ جا موفق نبوده است. 

منبع: یو ان ایدز

 

 

 

برآورد خطر سرایت اچ‌آی‌وی در آمیزش جنسی

خطر سرایت اچ آی وی در رفتارهای مختلف آمیزشی متفاوت است و برخی از آنها پرخطر و برخی کم خطر محسوب میشوند. در یک فراتحلیل جدید از پژوهشهایی که در سه دهه اخیر انجام شده است خطر سرایت اچ آی وی در هر بار آمیزش را محاسبه کرده اند که به همراه برخی عوامل تأثیر گذار بر آنها در جدول زیر می بینید.

احتمال سرایت اچآیوی

در هربار آمیزش بدون کاندوم

از زن مبتلا

به مرد ختنه نشده

از مرد مبتلا به زن
لیسیدن/مکیدن آلت مرد - 1 در ده هزار
لیسیدن ناحیه تناسلی زن - -
آمیزش واژینال 11 در ده هزار 11 در ده هزار
آمیزش مقعدی (با ریختن منی داخل آن) 11 در ده هزار (به فاعل)

138 در ده هزار

(به مفعول زن یا مرد)

آمیزش مقعدی (بدون انزال داخل آن) 11 در ده هزار (به فاعل)

61 در ده هزار

(به مفعول زن یا مرد)

ختنه خطر سرایت از آمیزش واژینال به مرد را نصف

و خطر سرایت به زن را یک پنجم می‌کند.

در دوره عفونت حاد اولیه امکان سرایت به دیگران بیش از 7 برابر است.

 

اگر فرد مبتلا تحت درمان ضد ویروسی باشد خطر سرایت 12 تا 20 برابر کم می‌شود.

 

ایدز و حقوق بشر

در جهانی که ایدز بیداد می کند ، پاسداری نکردن از حقوق بشر موضوع مرگ و زندگی است . درحالی که پاس داشت این حقوق ،‌ مردم را در جلوگیری از عفونت و در صورت ابتلاء قبلی در مقابله مؤثرتر با اثرات ایدز توانمند می‌کند ، با نقض آنها ایدز عمیقتر در شکاف های اقتصادی و اجتماعی جوامع نفود  و آنها را گسترده‌تر می‌کند . گرداگرد جهان مردمی بیشتر دچار ایدز می‌شوند که از حقوق اساسی اجتماعی و اقتصادی برابر محروم بوده‌اند . نادیده گرفتن حقوق اساسی ، اراده مردم را در دستیابی به این موارد محدود می‌کند : دفاع از خودمختاری ، پدید آوردن زندگی پایدار و حفاظت از خود . در نتیجه مردم بیشتر در معرض ابتلا به ویروس و اثرات همه گیری بر زندگی خود قرار می‌گیرند .

بنابراین ضرورت دارد که همه‌گیری ایدز را در چهارچوب حقوق بشر نیز ارزیابی کنیم . همچنین نگاه کردن به همه‌گیری از این منظر برخی پیش نیازهای اقدام مؤثر را روشن‌تر می‌کند : آمیختن اصول ، هنجارها و معیارها آنگونه که در ابزارهای حقوق بشر بین‌المللی تعبیه شده است و استفاده از بنیادهای ملی و بین‌المللی حقوق بشر در تحقق این حقوق . برای مثال اکنون چهارچوب راهبرد ملی ایدز کشور غنا فصلی درباره ایجاد یک محیط توانمند‌ساز دارد که راهبردهایی برای توجه به حقوق بشر و مسائل قانونی و اخلاقی دارد . اصول رفع تبعیض ، از جمله پرهیز از آزمایش اجباری ، در این راهبرد لحاظ شده اند .

حقوق انسانی که برای کاهش آسیب پذیری نسبت به ایدز و تخفیف اثر همه گیری حیاتی هستند در ابزارهای حقوق بشر موجود مانند اعلامیه جهانی حقوق بشر ، میثاق حقوق فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی ، میثاق حقوق مدنی و سیاسی ، پیمان نامه رفع تمام انواع تبعیض علیه زنان و پیمان نامه حقوق کودکان ذکر شده‌اند.

رفع تبعیض ، تساوی و مشارکت اصول پایه هر استراتژی مؤثر مبارزه با ایدز در زمینه حقوق بشر هستند . به عبارت دقیقتر اصولی از حقوق بشر که ارتباط بیشتری با حفظ احترام مردم مبتلا و متأثر از ایدز و پیشگیری از گسترش عفونت دارند ، عبارتند از : رفع تبعیض ، حق سلامت ، حق برابری زن و مرد ، حقوق کودکان ، حق حریم شخصی ، حق آموزش و اطلاع ، حق اشتغال ، حق ازدواج و تشکیل خانواده ، حق امنیت، مددکاری و رفاه اجتماعی ،‌حق آزادی و حق مهاجرت .

برخی اصول کلیدی حقوق بشر فعالیت مرتبط با ایدز ابزارهای حقوق بشری مرتبط
حق دستیابی به بالاترین درجه سلامت جسمی و روانی اطمینان از آنکه ابزارها و خدمات پیشگیری از ایدز ( از جمله درمان بیماریهای مقاربتی ، ترویج کاندوم های مردانه و زنانه ، آزمایش و مشاوره داوطلبانه ) به همراه داروهایی برای درمان عفونتهای فرصت طلب ، درد  و داروهای ضد ویروس در دسترس هستند .

-     اصل ۲۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر

-      اصل ۱۲ میثاق بین المللی حقوق فرهنگی ، اقتصادی و اجتماعی

-      اصل ۱۲ پیمان نامه رفع تمام انواع تبعیض علیه زنان

-      اصل ۲۴ و ۲۵ پیمان نامه حقوق کودک

حق اطلاع و آموزش فراهم بودن اطلاعات و آموزشهای مربوط به سلامت جنسی و پیشگیری از ایدز

-      اصل ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر

-      اصل ۱۷ میثاق جهانی حقوق شهروندی و سیاسی

-     اصل ۳۷ پیمان نامه حقوق کودک

حق نهانداری

( محرمانه بودن )

اطمینان از آنکه آزمایش و مشاوره داوطلبانه هستند و نتایج آزمایش HIV محرمانه اند ، ضمانت حق پوشیده ماندن موضوع از اشخاص ثالث

-     اصل ۱۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر

-     اصل ۱۷ میثاق جهانی حقوق شهروندی و سیاسی

-     اصل ۳۷ پیمان نامه حقوق کودک

حق اشتراک در پیشرفتهای علمی و فوائد آنها اطمینان از دسترسی بیشتر به داروهای ضد‌درد و آنتی بیوتیک برای درمان عفونتهای سرایت پذیر از راه  جنسی و مسائل مرتبط با ایدز ، و همچنین درمانهای ایدز

-     اصل ۲۷ اعلامیه جهانی حقوق بشر

-     اصل ۱۵ میثاق بین المللی

-     حقوق فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی

گروههایی که متأثر از تبعیض هستند عبارتند از زنان ، کودکان و در بسیاری مناطق گروههای نژادی و قومی ، مهاجران و آوارگان .

در سراسر جهان خطر افزوده فیزیولوژیک زنان در ابتلا به HIV با محرومیت اقتصادی ، فقدان فرصتهای شغلی ،‌دسترسی ناکافی به آموزش ، تربیت و اطلاعات و عادات و هنجارهای فرهنگی اجتماعی بیشتر می‌شود. برای مثال در آفریقای جنوب صحرا میزان شیوع در دختران نوجوان در برخی کشورها پنج برابر پسران نوجوان است . اغلب این ابتلا ناشی از مقاربت جنسی بدون محافظت است .

ضعف اقتصادی و اجتماعی زنان توانایی آنان را در توافق برای استفاده از کاندوم ، گفتگو درباره وفاداری همسر و ترک روابط خطرناک را محدود می‌کند . این ناتوانی آسیب پذیری آنان به ایدز را افزایش می‌دهد و تبعیض جنسی و اجتماعی روا داشته شده بر زنان در نهایت زندگی آنان را تهدید می‌کند.

تحقیقات بر این حقایق تأکید کرده‌اند . در یک مطالعه در ویتنام تنها ۳۵ درصد زنان گزارش کرده‌اند که می‌توانند از درخواست شوهرانشان برای رابطه جنسی پرهیز کنند و یک مطالعه UNIFEM درباره اثر اچ.آی.وی - ایدز در جوامع زیمبابوه نشان داد که حتی اگر زنها درباره اچ.آی.وی- ایدز آموزش دیده باشند ،‌وابستگی اقتصادی آنان به مردان ، آنان را در مجادله برای رابطه جنسی سالمتر بی دفاع می‌کند .

اجبار و خشونت جنسی در تمام شکلهای آن ، داخل و خارج خانواده ، در صلح و در جنگ ، تهدید زنان و دختران به ابتلا HIV را می‌افزاید . در مطالعات جمعیتی در سراسر جهان ۵۰ ۱۰ درصد زنان خشونت جسمی را از سوی شریک زندگی را گزارش کرده‌اند و بین یک سوم تا نیمی از زنان قربانی سوء‌استفاده جسمی ، اجبار جنسی را هم گزارش کرده‌اند .

در زمینه ایدز حکومتها ملتزم هستند حقوق بشر را محترم شمرده ، محافظت و رعایت نمایند .

چهارچوب اجرایی آن از طریق مجموعه ابزارهای بین المللی صدور یافته در ۵۰ سال اخیر مشخص شده است . در واقع در چند سال گذشته شاهد پذیرش گسترده‌تر تفاسیر مرتبط با ایدز از چهارچوبهای حقوق بشری بوده‌ایم :

-     اعلام نظر عمومی شماره ۱۴ درباره حق سلامت ( مه ۲۰۰۰ ) ، پذیرفته شده در کمیته حقوق فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی سازمان ملل ویژگیهای کلیدی متعددی درباره حق سلامت در زمینه ایدز را بیان میکند. از جمله در دسترس بودن و در توان بودن و فراهم بودن تسهیلات، خدمات و کالاها و برنامه های کارای مراقبتهای عمومی سلامت .

-     کمیسیون ملل متحد درباره قطعنامه حقوق بشر ۲۰۰۱/۳۳ در مورد « دستیابی به دارو در زمینه بیماریهای عالم گیر» مانند اچ.آی.وی-ایدز این حق را امری بنیادی در دستیابی به تحقق کامل حق برخورداری از بالاترین استاندارد دست یافتنی سلامت جسمی و روانی تلقی می‌کند .

این قطعنامه کشورها را ترغیب می‌کند تا سیاستهایی در پیش گیرند که فراهم بودن داروهای مربوط به اچ.آی.وی- ایدز را به تعداد کافی و به نحوی که در دسترس تمام افراد نیازمند باشد ، تضمین نمایند .

در نهایت ، پیوند محکم بین اچ.آی.وی-ایدز و حقوق بشر در اجلاس ویژه در مجمع عمومی ملل متحد درباره اچ.آی.وی- ایدز در سال ۲۰۰۱ به رسمیت شناخته شد .

چهارچوب بین المللی حقوق بشر زیربنایی محکم برای افراد و سازمان هایی است که نیازهای خود را برآورده سازند ، حقوق خود را مطالبه و اجرا کنند ، در مقابل حذف و تبعیض مقاومت کنند و برای عدالت اجتماعی تلاش نمایند .

اما انگ زدن و تبعیض در خلاء ‌ایجاد نمی‌شوند . آنها از کلیشه ها ، پیش داوریها و نابرابریهای اجتماعی دیگر ریشه می‌گیرند و آنها را تقویت می‌کنند ، طیفی از مواردی که مربوط به جنسیت ، ملیت ،‌نژاد و مسائل جنسی می‌شوند تا فعالیت هایی که جرم شمرده می‌شوند مانند روسپیگری ، اعتیاد و لواط . انگ زدن ،‌تبعیض و نقض حقوق بشر حلقه معیوبی تشکیل می‌دهند که یکدیگر را تحریک و تقویت می‌کنند .

هر واکنش درازمدت مؤثر به همه گیری برپایه به رسمیت شناختن و حمایت از حقوق مردم است. افراد و جوامعی که حقوق خود در دستیابی به اطلاعات ،‌ آموزش ، بهداشت و مراقبتهای بهداشتی را باور می‌کنند و در مقابل تبعیض و خشونت مورد حمایت قرار می‌گیرند ، کمتر در معرض همه گیری خواهند بود .

برخی از اقدامات موفق در واکنش به همه گیری هنگامی بدست آمده است که افراد مبتلا به اچ.آی.وی- ایدز حق سخنگویی ، جمع آوری منابع و سازماندهی را یافته‌اند . برای مثال در بنگلادش کارکنان جنسی به گروهی پیوسته‌اند که با ورود دختران و زنان جوان به کار جنسی مبارزه می‌کند .

زنان بومی ، زنان مهاجر و آواره ،‌پیروان گروههای مذهبی از جمله آسیب پذیرترین افراد در معرض خطر اچ.آی.وی-ایدز قرار دارند . اثر جنگ بر زنان و دختران جوان شدید است و تجارب اخیر بوسنی ، کرواسی و رواندا نشان داد که تجاوز و سایر سوء استفاده های جنسی چگونه به عنوان یک سلاح جنگی استفاده می‌شوند.

سیاستهایی که آسیب پذیری مردم را کاهش داده و انتخاب رفتارهای سالم را برای آنان تسهیل کند در هر مقابله مؤثر با ایدز حیاتی هستند . الگوهای درآمدزایی ، بهبود فرصتهای شغلی زنان و الگوهای خودکفایی مالی  از جمله اقدامات ممکن برای تقویت استقلال اقتصادی زنان هستند .

در این میان برنامه های نمونه ILO ( سازمان جهانی کار ) در تقویت اقتصاد خانگی و مهارت های مالی در زنان مالاوی ، موزامبیک ، جمهوری متحد تانزانیا و زیمبابوه که آموزش درباره ایدز درآنها گنجانده شده بود،‌وجود دارند .

نقش آمیزش جنسی در سرایت ایدز

oral bananaآمیزش جنسی رایج ترین راه سرایت در جهان است و امکان سرایت از مرد به زن و زن به مرد در آمیزش جنسی وجود دارد که البته به عواملی از جمله مرحله ای از بیماری که فرد مبتلا در آن به سر می برد هم بستگی دارد. یعنی با 10 برابر شدن بار ویروس در خون افراد احتمال سرایت حدودا دو و نیم برابر می شود.
البته منظور از آمیزش وارد کردن آلت مرد به بدن طرف مقابل است نه بغل گرفتن و مالش و بوسیدن های معمولی. بدین ترتیب سه حالت برای آمیزش داریم که اینجا بیان می شوند:

1-آمیزش دهانی

  • آیا اچ‌آی‌وی از طریق آمیزش دهانی منتقل می شود؟
بلی، البته خطرش به مراتب کمتر از آمیزش واژینال و یا مقعدی است. این آمیزش را در دو حالت باید توضیح دهیم:
ادامه مطلب: نقش آمیزش جنسی در سرایت ایدز